Buod Ng Salawahang Pag Ibig Ni: Lope K Santosiso

Isang araw, nagpasyang umuwi si Ramon sa probinsya upang tuluyan nang pakasalan si Luz. Ipinagtapat niya sa sarili na "Si Luz ang dapat kong makasama habang buhay." Pero isang liham mula kay Celia ang sumira ng lahat: "Ramón, may sakit ako. Malubha. Kung hindi mo ako pupuntahan ngayon, baka hindi mo na ako makita pang muli."

Tumakbo si Ramon pabalik sa Maynila. Iniwan ang naghihintay na si Luz sa simbahan—naka-puting damit, nakapaligid sa mga bulaklak.

Pagdating ni Ramon sa bahay ni Celia, akala niya ay mamamatay na ito. Pero isa palang panlilinlang ang sakit upang subukin ang kanyang pag-ibig. Nang malaman ito ni Ramon, sumabog ang kanyang galit. "Ginamit mo ang kamatayan upang manalo?" sigaw niya.

Ngunit sa kabila ng galit, nalaman niyang totoo ang kanyang nararamdaman para kay Celia—isang pag-ibig na hindi niya maipaliwanag ngunit hindi rin kayang itanggi.

Sa huling kabanata, sinubukan ni Ramon na ayusin ang kanyang pagkakamali. Bumalik siya sa probinsya, ngunit huli na. Nasaksihan niya ang pagkawasak ng tiwala ni Luz. buod ng salawahang pag ibig ni lope k santosiso

Si Luz, sa isang madamdaming eksena, ay nagsabi:

"Hindi ako galit, Ramon. Ako ay nalulungkot. Hindi dahil iniwan mo ako sa simbahan, kundi dahil natuklasan kong hindi mo alam kung sino ang tunay mong minamahal. Ang isang pusong salawahan ay hindi kayang magbigay ng kaligayahan sa iba sapagkat hindi ito buo."

Nagdesisyon si Luz na magmongha. Hindi dahil sa siya ay nasaktan, kundi sa kadahilanang mas nahanap niya ang Diyos kaysa sa lalaking walang paninindigan.

Si Celia naman, nang malaman ang nangyari kay Luz, ay kusang lumisan. Nag-iwan siya ng isang liham para kay Ramon: Isang araw, nagpasyang umuwi si Ramon sa probinsya

"Hindi sapat ang pag-ibig kung ito ay mananakit ng iba. Paalam, aking salawahan."

Naiwan si Ramon na nag-iisa. Sa huling pahina ng nobela, siya ay nakaupo sa lumang bangko sa sapa kung saan niya unang nakilala si Luz. Tinanong niya ang sarili: "Ang isang taong nagmahal ng dalawa, wala bang karapatang mahalin ang sinuman?"

Walang sumagot. Tanging ang hangin lamang ang dumampi sa kanyang mukha—malamig, at puno ng pagsisisi.

Isang araw, habang nasa Maynila si Ramon upang ayusin ang kanyang negosyo, nakilala niya si Celia. Si Celia ay isang tindera sa isang tindahan ng musika – maganda, may lahing Espanyol, at may boses na parang kuliling. Hindi sinasadya ni Ramon na maakit si Celia. Nagsimula ito sa simpleng pag-usap tungkol sa mga kanta, hanggang sa naging madalas na pagdalaw sa tindahan. "Hindi ako galit, Ramon

Si Celia ay hindi katulad ni Luz. Si Luz ay mahinhin; Si Celia ay matapang. Si Luz ay laging nakapirme sa bahay; si Celia ay mahilig sumayaw at pumunta sa mga liwanag ng siyudad. Hindi nagtagal, nahulog si Ramon ng lubusan. Sa tuwing kasama niya si Celia, sumasabog ang kanyang dibdib sa tuwa.

Dito pumasok ang “salawahan.” Nagsimulang magtago si Ramon. Sa umaga, nasa piling ni Luz na parang walang mali. Sa gabi, nasa tabi ni Celia na para bang siya ang kanyang magiging asawa.

Hindi lamang ito isang simpleng kwento ng pag-ibig. Narito ang mga pangunahing tema:

Si Lope K. Santos ay kilala bilang "Ama ng Panitikang Filipino" at "Hari ng Nobelang Tagalog." Siya ang sumulat ng unang nobelang pansibilyan sa Tagalog na Banaag at Sikat (1906). Kilala siya sa kanyang mga akda na tumatalakay sa mga isyung panlipunan at pulitika, ngunit sa kanyang maikling kwentong ito, ipinakita niya ang kanyang kakayahan sa pagsulat ng mga akdang mapaglaro at may halong katuwiran tungkol sa pag-ibig.