Le të fillojmë me një fakt të thjeshtë: Shqipëria dhe Kosova kanë një traditë të fortë të dublimit (xhirimit zanor) të filmave vizatimorë. Gjeneratat e reja janë mësuar të dëgjojnë Mickey Mouse, Shrekun dhe Kung Fu Pandën duke folur shqip. Logjikisht, pritshmëria për të parë Harry Potter-in duke thënë "Lumos" ose "Expecto Patronum" në gjuhën amtare është shumë e natyrshme.
Arsyet kryesore pse njerëzit kërkojnë këtë janë:
Është interesante të shohim dallimet me përkthimin në gjuhën serbe apo maqedonase, ku disa emra u latinizuan më shumë. Përkthimi shqiptar zgjodhi të ishte më i drejtpërdrejtë dhe funksional. Për shembull, ndërsa në disa gjuhë "Quidditch" mbeti i pandryshuar, në shqip ai u bë Kuidiç – i shqiptueshëm dhe i natyrshëm për gojën shqipe.
Një tjetër ndryshim kyç ishte trajtimi i spells (magjive). Në vend që të linte latinishten e rreme të Rowling, përkthyesi shqiptar krijoj magji të reja: "Lumos" u bë "Ndriço", dhe "Expecto Patronum" u bë "Pres Patronin". Kjo e bëri magjinë më të prekshme dhe më pak të huaj për lexuesin e ri. harry potter dubluar ne shqip
Ky punim shqyrton përshtatjen dhe dublimin në shqip të serialit filmik Harry Potter. Fokusi kryesor është te sfidat gjuhësore të përkthimit të termave magjikë, neologjizmave dhe toneve kulturore britanike në shqip. Gjithashtu, analizohet pritja e publikut shqiptar dhe roli i dublimit në formësimin e identitetit gjuhësor të brezit të ri. Përmes shembujve konkretë nga filmat e parë (Harry Potter dhe Guri Filozofal), punimi argumenton se dublimi cilësor në shqip jo vetëm që rrit aksesueshmërinë, por gjithashtu pasuron leksikun e shqipes me terma të rinj fantastiko-shkencorë.
Për fansat e magjisë në Shqipëri, Kosovë dhe trojet shqiptare, mundësia për të parë filmat e Harry Potter në gjuhën amë është një gëzim i veçantë. Dublimi i këtij seriali ka qenë një projekt i madh, duke sjellë botën e krijuar nga J.K. Rowling më afër publikut të ri dhe të rritur.
Ja çfarë duhet të dini për versionin shqip të Harry Potter: Le të fillojmë me një fakt të thjeshtë:
Në një zhvillim interesant, filmi i parë i "Fantastic Beasts and Where to Find Them" (Bishat Fantastike dhe Ku T’i Gjejmë) u dublua në shqip për kinematë në Shqipëri dhe Kosovë. Warner Bros. e lejoi këtë për shkak se filmi ishte i orientuar më shumë nga familja. Por ky nuk është Harry Potter kryesor - është një spin-off.
Përkthyesi kryesor, Amik Kasoruho (dhe më vonë të tjerë si Ledia Simoni), u përball me një dilemë: a t'i linte emrat origjinalë apo t'i përshtatte?
Zgjidhja ishte një harmoni e shkëlqyer mes dy botëve. Ja disa shembuj ikonikë: Për fansat e magjisë në Shqipëri, Kosovë dhe
Emri më i diskutuar mbetet ai i Dobby. Në shqip, ai njihet si Dobi. Por magjia e vërtetë ndodhi me kafshët dhe sendet magjike. "Mundungus Fletcher" u bë "Mundungus Shitësarmiq", duke i dhënë menjëherë lexuesit shqiptar idenë e një personazhi të dyshimtë.
Për të kuptuar mungesën, duhet të shohim tregun: